1) Hacc-i Ifrad: Umresiz yapılan Hac demektir. Söyle niyet edilir: "Allahümme irini üridül hacca, feyessir hilli ve vetekabbelhü minni" Manası: Allahım ben hac yapmak istiyorum, bunu bana kolaylaştırarak kabul et. Bu hacda kurban yoktur. Diğer iki hac çeşidinde kurban kesmek vaciptir.

2) Hacc-i Temettü: Hac mevsiminde, ayrı ayrı ihramla, hem hac hem de umre yapmaktır. Söyle niyet edilir: "Allahümme irini üridül umrete lillahi, fezessirhüli ve tekabbelhü minni". Manası: Allahım ben umre yapmak istiyorum, bunu bana kolaylaştırarak kabul et. Umre ihramından çıktıktan sonra bir kaç gün ara ile tekrar hac ibadetine niyet edilir. Birinci bolümde olduğu gibi.

3) Haccı Kiran: Hac mevsiminde, tek ihram ile hem Hac, hem de Umre ibadetini yapmaya denir. Söyle niyet edilir: "Allahümme inni üridül hacce vel umre-te lillahi, feyessirhumali ve tekabbelhuma minni". Manası: Allahım ben hac ve umreye niyet ettim, buna bunu kolaylaştırarak kabul et.

Bu hac çeşitlerinden birisine niyet eden hacı adaylarının ilk öğreneceği dua Telhiye'dir. Sözleri şöyledir:

"Lebbeyk. Allahümme Lebbeyk, Lebbeyke lâ şerike leke lebbeyk, Innel hamde Vennimete leke Velmülke laşerike lek"

Manası: Mevlam. Davetine uyarak sana geldim. Senin esin ve ortağın yoktur. Mülk ve nimet senindir. Hamdı sanadır. Şerikin yoktur. İhrama girdikten ve niyet yapıldıktan sonra hacı adayı bu telbiyeyi sık sık okuyacaktir.

Haccın farzı üçtür:

1. İhram: 150 x 120 ebadında iki beyaz havlu parçasıdır. Mekke'ye muayyen uzaklıktaki Mikat adi verilen mahallerden niyet ederek Telbiye ile ihrama girilir. Kadınlar kendi elbiseleriyle niyet ederek ihrama girmiş olurlar. İhramı giydikten sonra, bazı helal olan şeyler haram olur. Mesela avlanmak, ot koparmak, böcek öldürmek, koku sürünmek, cinsi münasebette bulunmak gibi fiiller.



2. Tavaf: İhrama girmiş olan hacılar, Mekke'ye geldikleri zaman, doğru Kâbe'yi tavafa giderler. Sadece hacc-i ifrada niyet eden hacılar Kudum Tavafi'na, Hacc-i Temettü ve Hacc-i Kirana niyet eden hacılarda Umre Tavafı’na niyet ederler. Tavaflarda Kâbe sol tarafa alınarak Hacerül-Esved'den başlanır. Yedi defa dönülür. İlk üç dönüşte remel yapılır. (Kısa adımlarla canlı yürümektir. Sonunda sa'y olan tavaflarda remel ve iztiba (sağ omuzu açmak) yapılır. Her tavafta yapılmaz) Her dönüşe bir savt denir. Her savtin duası vardır. Bilinmezse bildiğiniz bir duayı okuyarak tavaf edilir. Hacerül-Esved'in karsısına gelinince: "Bismillahi Allahu ekber" diyerek elle selamlanır veya dokunulur. Tavaf bittikten sonra İbrahim makamına yakin bir yerde iki rekât namaz kılınır. 1. rekâtta Kâfirun suresi. 2. rekâtta Îhlas suresi okunur. Zemzem içilir ve Umrenin sa'yina geçilir.
   
   Sa'y: (Vacibtir) Safa ve Merve arasında yedi kere yürümektir. İki yeşil direk gelince canlı bir şekilde yürürler buna Hervele denir.
   Hacc-i Temettu'ya niyet edenler tras olarak ihramdan çıkarlar. Arefeden bir gün önce tekrar ihrama girerler.
   Hacc-i Ifrat ve Hacc-i Kiran'a niyet edenler Bayramın birinci günü tas attıktan sonra kurban kesilinceye kadar ihramda kalırlar. Tas-Bas-Traş'tan (Şeytan taslama. Kurban kesme. Traş olma) sonra ihramdan çıkarlar.
   En sonunda Arafat - Müzdelife vukufu ve şeytan taslama bitince hemen ziyaret tavafını (Farz Tavafı) yapmak üzere Kâbe'ye gelinir ve Tavaf yapılır. Safa ve Merve arasında tekrar say yapılır. Kurbanlar kesildi haberi gelince tras olunarak ihramdan çıkılır. Bundan sonra normal elbiselerle Kâbe bol bol tavaf edilir. Mekke'den ayrılırken en son Veda Tavafı yapılarak Kâbe terk edilir.
   
   
3. Arafat: Mekke şehrine takriben 30 km uzaklıkta bulunan bir andır. Burada arefe günü günesin doğusundan, batısına kadar bulunmak farzdır. Arafat'ta vakfeye durmayan kişi hac ibadetini yapmamış olur. Burada bol bol dua, zikir ve ibadet yapılır. Duaların, isteklerin kabul edildiği kutsal bir yerdir. Ovanın ortasına yakin bir yerde “Cebelû-r rahme" denilen bir tepe vardır. Bu tepe civarında dua etmek sevaptır.

Güneş battıktan sonra «Mesaril Harem» denilen mescidin yanına, yani Müzdelife'ye gelinir. Burada aksam ve yatsı namazları beraberce kılınır. Bu mahalde de bol bol ve zikir yapılır. Mina'da atılacak olan taslar buradan toplanır. Sabah namazından, isteyen Mina'daki çadırlarda kalır, isteyen de Mekke'deki evine gider. Mina'yı terk edenler, sünneti terk etmiş olurlar. Mina'da üç gün şeytan taşlanır. Bayramın birinci gününde, büyük şeytana yedi, ikinci gününde büyük, orta ve küçük şeytana yirmi bir, üçüncü gününde yine her üçüne yirmi bir tas atılır. Tas atma bittikten sonra hacıların isleri bitmiş olur. Medine'yi ziyaret etmemiş olanlar Medine'ye, Hac'dan önce ziyaret etmiş olanlarda memleketlerine dönerler. Zamanları olanlar, Hz. Aişe Mescidinden Umre için ihrama girerek bol bol Umre yaparlar.

Haccın ve Umrenin menasikinden (erkânından) biri, ihlal, ihmal veya terk edilirse bunlara bir bedel gerekir ki buna Haccın ve Umre'nin cezaları manasında cinayetler denir.

Hacc ve Umrenin farzları terk edilirse ibadet bozulur, iadesi gerekir. Haccın vacipleri terk veya ihmal edilirse, yapılan hatanın cinsine göre ya ibadet kaza edilîr veya ceza verilir. Bu cezalar deve, koyun, keçi cinsinden bir hayvanin kurban edilmesi olduğu gibi, sadaka seklinde veya oruç tutmakla da ceza yerine getirilir.

1. Sa'y yapmak (Safa ile Merve arasında);
2. İhrama intikat denilen yerlerden girmek;
3. Güneş batıncaya kadar Arafat’tan ayrılmamak;
4. Müzdelife'de vakfeye durmak;
5. Mina'da 3 gün şeytan taslamak;
6. Tras veya saç kısaltma;
7. Veda Tavafı (Tavafı Sader)